Als je bezig bent met tuinieren, bloemen of juist moestuinieren dan kom je vroeg of laat in aanraking met kruiden in je tuin. Kruiden zijn een mooie aanvulling op een pluktuin en/of moestuin. Bepaalde combinaties groenten en kruiden versterken elkaar. Er wordt dan ook wel gesproken over combinatieteelt. Denk aan tomaten en basilicum. Deze doen het uitstekend naast elkaar. De basilicum laat stoffen in de grond achter die de smaak positief beïnvloeden, maar die ook de groei van de tomaten(plant) stimuleert. Daarnaast stoot basilicum bladluizen, rupsen en trips af. Deze kunnen schadelijk zijn voor een tomatenplant. Zo zijn er nog veel meer goede combinaties van kruiden en groenten. Zeker een aanrader om dat te proberen. Eigenlijk kan een moestuin niet zonder (een) kruiden(tuin).
Ik heb het afgelopen jaar ook steeds meer de toegevoegde waarde ontdekt van kruiden in je tuin. Niet alleen omdat de moestuin het hierdoor beter doet, maar vooral ook omdat ik graag verse kruiden gebruik. Verse kruiden bij het eten koken, voor in de tuin maar ook om te drogen. Hiermee kun je jouw eigen kruidenmixen maken. En dan zijn er nog veel meer manieren waarop je kruiden kunt gebruiken. Bijvoorbeeld voor zeep, olie, drankjes of juist voor de geur. Vaak ruiken kruiden ook erg fijn, zoals lavendel, tijm en munt.
Inhoudsopgave
Wat is een kruidenspiraal?
Nu kun je kruiden op diverse manieren in je tuin zetten. In potten en (verhoogde) kweekbakken maar ook in de volle grond tussen bijvoorbeeld je moestuin. Als je meer fan bent van de polycultuur, waarin bloemen, groenten, fruit en kruiden gemixt worden, dan kun je ook kiezen voor een kruidenspiraal. Dat is een spiraal(vorm) in je tuin met daarin kruiden en eventueel bepaalde bloemen. In deze blog laat ik je graag zien hoe je een kruidenspiraal maakt. Ik maakte er namelijk één voor onze Vlindertuin. Hierin staan de kruiden tussen de bloemen en de groenten/fruit. Kijk en lees je mee in deze blog?
Zo maak je een kruidenspiraal
Je kunt een kruidenspiraal maken op verschillende manieren, maar een belangrijk onderdeel is waarmee je de spiraal gaat vormgeven. Denk aan stenen, waaltjes, klinker, dakpannen, keien, (houten) paaltjes, cortenstaal of zelfs wilgentakken.
Voordat je begint is het handig om rekening te houden met de ruimte die je hebt voor het kruidenspiraal, maar bedenk ook alvast hoeveel kruiden je in het spiraal wilt zetten. Ik maakte een kruidenspiraal van 150 cm diameter, met uitloop aan de zijkant voor de waterbak (ongeveer 30-40 cm extra aan één kant). Ik plaatste hierin 15 verschillende soorten kruiden. Van basilicum, oregano en tijm tot aan salie, hyssop en lavas.
Stap 1: zet de spiraal uit
Als je materiaal hebt gekozen waarmee je de spiraal kunt maken, dan kun je de vorm en grootte van de spiraal uitzetten. Daarin is er geen goed of fout, het is wat jij prettig vindt. Ik koos voor een kruidenspiraal met een diameter van 150 cm, met aan het einde een waterbak. Dit deed ik omdat er in onze tuin nog helemaal geen water te vinden is. Eén van de permacultuur principes is dat water aanwezig moet zijn in je tuin. Ik gebruikte een touw van 75 cm om de spiraal uit te zetten en zo’n 30-40 cm voor de bak. Hieronder zie je hoe dat eruit zag. Je ziet ook meteen dat ik wel een aantal planten heb moeten verplaatsen voor de spiraal. Als dit bij jou ook nodig is, doe dit dan eind september of in oktober. Dat is een goede periode om planten te verplaatsen. De grond is niet te warm en ook niet te droog. Hierdoor is de kans groot dat de plant het niet erg vindt om verplaatst te worden.
Stap 2: maak het spiraal
Als je de contouren hebt uitgezet, kun je aan de slag gaan met het daadwerkelijk opbouwen van de kruidenspiraal. Daarvoor heb je het materiaal nodig waarmee je het gaat opbouwen. Ik gebruikte daarvoor oude waaltjes. Ook heb je grond nodig. Ik gebruikte grond uit de tuin die we over hadden, maar ook potgrond. De materialen van het binnenste van de spiraal hoef je niet perse tot aan onderen te bouwen. Je kunt ook later beginnen met het binnenste. Je ziet namelijk de stenen (in mijn geval) niet, tot op de bodem terug. Om de spiraal op te bouwen zul je een combinatie van grond en stenen (of ander materiaal) nodig hebben. Ik koos ervoor om de waaltjes los op en naast elkaar te leggen. Naast dat dit handig is, vind ik dit ook wel mooi. Er zit nog een kleine ruimte tussen de waaltjes. Dit is deels voor de kleine beestjes, maar ook omdat ik dit mooier vind dat alles straks tegen elkaar aan.
Tip: ik plaatste drie lagen stenen in het midden van de spiraal en vulde dit later weer op met grond, zo hoefde ik niet tot op de grond de waaltjes te gebruiken.
Hierboven zie je de spiraal en op de volgende foto zie je dat ik een deel van de spiraal weer heb vervangen met grond.
Stap 3: vul aan met grond
Nadat de spiraal is vormgegeven, kun je de rest aanvullen met grond. Gebruik hier in ieder geval grond voor waar de kruiden het goed op doen. Je hoeft geen speciale moestuingrond o.i.d. te kopen, maar wel grond met voeding. Zodat de kruiden goed kunnen gaan groeien.
Stap 4: plaats de kruiden
Als de gehele kruidenspiraal gevuld is, kun je bezig gaan met het plaatsen van de kruiden. Ik plaatste er 15 soorten in en ik liet chatgpt een goede volgorde daarin maken. Hieronder lees je welke kruiden ik allemaal in mijn kruidentuin heb staan:
- Lavendel
- Rozemarijn (p)
- Oregano (p)
- Tijm (variant 1) (p)
- Salie (z) + Tijm (variant 2)
- Hyssop (z)
- Tijm (variant 3)
- Marjolein (z)
- Basilicum (p)
- Fenegriek (z)
- Kamille (z) + Peterselie (p)
- Dille (z)
- Lavas + Koriander (z)
- Bij de waterbak: Bieslook, citroenmelisse, Oost-Indische Kers en munt (in pot)
- In de waterbak: Watermunt, Hoornblad en Kikkerbeet
Een deel van de kruiden kocht ik als biologisch plantje in de supermarkt, maar ook een deel heb ik gezaaid. Dat heb ik achter de kruiden aangegeven met p van potje of z van zaaien.
Zoals je ziet is mijn kruidenspiraal voorzien van een waterbak in de tuin. Water is één van de belangrijkste onderdelen van de tuin. De waterbak wordt later toegevoegd, inclusief planten.
Dit kun je doen met kruiden
Om je te helpen wat je met kruiden onder andere kant doen, deel ik een lijstje. Dit kun je met kruiden doen:
- Koken & bakken: Vers of gedroogd gebruik in gerechten.
- Thee & drankjes: Zelf kruideninfusies en siropen maken.
- Gezondheid & welzijn (natuurlijk gebruik): Altijd voorzichtig gebruiken
- Cosmetisch & huisverzorging: Voor geur, ontspanning en natuurlijke reiniging.
- In de tuin: Functioneel gebruik van kruiden zelf.
- Creatief & ambachtelijk: Kruidenazijn of -olie, kruidenzout of -suiker, kruidenkaarsen of geurzakjes, droogboeketten en kransen
En per soort kruid kun je deze op verschillende manieren gebruiken. Er zijn ontzettend veel mogelijkheden. Daar kun je bijvoorbeeld op Instagram op Pinterest ook inspiratie voor vinden. In een latere blog zal ik er eens meer over vertellen, als ik wat geprobeerd heb. Maar voor nu ben ik nog druk bezig met de kruiden in de tuin te laten groeien.
Deze blog hoort bij mijn serie blogs over tuin(ieren).
Heb jij ook kruiden in je tuin? Of heb jezelf een kruidenspiraal in je tuin? Laat je het me weten in een reactie hieronder? Ik ben benieuwd!
