Je kent het vast wel, als je van tuinieren houdt en een tuin hebt, dan komt daar ook veel tuinonderhoud bij kijken. Om ervoor te zorgen dat de tuin ‘goed’ klaar is voor nieuwe planten, groenten en fruit gaan veel mensen de tuin omspitten in het najaar of in het voorjaar. Maar dat hoeft helemaal niet. Je kunt dat namelijk ook op een andere manier doen en deze manier is net zo nuttig. Dat scheelt enorm veel tijd en energie. De methode die ik gebruik heet de no-dig methode. Letterlijk: de niet spitten methode. In deze blog leg ik je uit hoe je deze methode gebruikt en ik laat je ook zien hoe ik deze methode gebruik. Lees je mee in deze blog?
Deze methode gebruik ik graag, vanwege het vele onkruid wat wij in de tuin hebben. Dit scheelt mij enorm veel onkruid wieden.
Inhoudsopgave
Wat is de no-dig methode?
De no-dig methode betekent letterlijk niet spitten. Je verbouwt je bloemen of planten zonder de grond om te woelen. Ideaal voor het beginnen van een pluktuin, moestuin en/of kruidentuin. Wat je doet is het volgende, je bedekt de bodem van een bepaald stuk grond of tuin met een dikke laag organisch materiaal. Daar wordt heel vaak karton voor gebruikt. Belangrijk is dat dit karton vrij is van plastic en afdrukken. Je legt dat op de plekken die je wilt afdekken tegen onkruid bijvoorbeeld, karton neer. Plaats het karton wel over elkaar en niet naast elkaar, anders kan er nog onkruid tussendoor groeien. Na het karton plaats je er een laag compost of mulch bovenop. Door het karton wordt het licht tegengehouden. Hierdoor gaan alle onkruiden en grassen dood.
Het is belangrijk om er een laag compost of mulch van ongeveer 5-10 cm bovenop het karton te leggen. Het karton en compost zullen het onkruid verstikken. Daarna verwerken wormen en andere bodemorganismen het karton en de compost tot vruchtbare aarde. Zo kun je dan in de lente bloemen of andere gewassen zaaien of zelfs vaste planten planten. Belangrijk is wel dat je in het najaar deze klus uitvoert. Het resultaat van deze methode is een warme en vochthoudende bodem vol met leven. Je verstoort de grond en het bodemleven niet, hierdoor kunnen wormen, schimmels en bacteriën rustig hun werk doen. En dat levert een vruchtbare grond op.
Ben je nieuwsgierig hoe de grond eraan toe is? Pak dan een schepje en schep een beetje bodem om. Kom je hier een worm tegen? Dan weet je dat het ‘mooie’ grond is.
Voordelen no-dig methode
Nog even op een rijtje wat de voordelen van de no-dig methode:
-
Minder onkruid: Omdat de bodem voortdurend bedekt is, krijgen onkruidzaden geen licht en kiemen ze niet of laten het snel afweten. Wat er toch opkomt, is heel slap en trekt gemakkelijk uit. Ik hoef dus veel minder te schoffelen.
-
Rijk bodemleven: Door niet te spitten, blijft de bodem intact. Wormen, schimmels en insecten mogen rusten en zorgen zelf voor een losse, gezonde structuur. Ze helpen de compost en karton afbreken tot voedsel voor de planten.
-
Tijdbesparing: Geen spitten betekent veel minder zwaar werk en meer tijd over voor andere (leuke) dingen in de tuin. In plaats van ploeteren met de spade, gebruik ik een dag in het najaar om karton en mulch te leggen. Ik heb een grote tuin, dus daar ben ik nog wel tijd mee kwijt. Maar wel een stuk minder. Daarna heb ik maandenlang minder omkijken naar de borders. Voorheen was ik veel meer tijd kwijt met geschep en het wieden van onkruid.
-
Gezondere planten en bloemen: Met de laag compost en het goede bodemleven groeien mijn bloemen uitbundig. De wortels vinden beter voeding en de planten bloeien rijker. Onderzoek en praktijk laten zien dat gewassen uit no-dig-bedden minder vatbaar zijn voor ziekten en meer opleveren.
No-dig & permacultuur
Het idee achter de no-dig methode sluit aan bij de permacultuur. In een permacultuur probeer je zoveel mogelijk de natuur zijn gang te laten gaan. Je werkt hand in hand met de natuur en werkt deze vooral niet tegen. Dingen die voorkomen in een permacultuur zijn diversiteit toelaten in de tuin, laat bladeren liggen in de tuin, onkruid mag je ook laten staan en mulchen is ook heel belangrijk. Je wilt geen kale grond, maar een bodem die levendig is en zichzelf voedt.
Wanneer is het juist moment voor de no-dig methode?
De bodem heeft even de tijd nodig om het onkruid wat er zit af te stoten. Het is daarom handig om of in het najaar of het vroege voorjaar het karton te gebruiken om bepaalde delen of juiste de hele tuin af te dekken. Leg dat het karton op de borders en daarna het compost. Zo kan de tijd en de vorst ook onkruidzaden doden en in het voorjaar komt er geen licht bij om de zaden te laten ontkomen. Dan kun je meteen in de hoge compostlaag nieuwe bloemen, planten, kruiden, groente en/of fruit te laten groeien. Het karton vergaat na een tijdje waardoor de nieuwe planten ook goed en diep kunnen wortelen dan.
Zelf aan de slag met je bloementuin
Dit heb je nodig om aan de slag te gaan met de no-diggen:
- Veel karton
- Compost
- Mulch
Ik deel nu stap voor stap met je hoe ik mijn bloementuin aanpak met de no-dig methode:
Ik maak de bodem eerst kort (gras of oude plantenresten). Je hoeft de planten er niet met wortel er al uit de trekken. Het is voldoende om deze af te knippen o.i.d. Daarna leg ik bruin karton (zonder plastic) in lagen neer, waarbij alle randen goed overlappen. Daarover strooi ik een dikke laag compost. Het karton vormt laag 1, de compost laag 2. Uiteindelijk dek ik het af met mulch zoals bladeren, stro of houtsnippers, zodat alles goed op z’n plek blijft.
Hierdoor blijft de grond bedekt, ontkiemt het onkruid slecht en is de bodem merkbaar gezonder. Dat ga je ook zien in de grond aan de hoeveelheid wormen in de grond. Een dik pak karton blokkeert het licht voor onkruidzaden, dat is ideaal voor als de tuin in april/mei weer hard gaat groeien. Als je net als ik last hebt van veelvoorkomende woekeraars zoals zevenblad, klaver en brandnetels lukt het soms nog net om door te breken. Dit onkruid verbruikt hun reserves en hierdoor kunnen ze bijna niet verder groeien. Als ik dit onkruid toch zie, trek ik het uit de grond. Dan zal het onkruid sneller verdwijnen.
Niet spitten, maar wel handig hulpmiddel: de woelvork
Ik spit niet in mijn grond. Dat scheelt mij enorm veel rugpijn, maar ook vele uren (en soms dagen) werk. In plaats daarvan laat ik de natuur zijn werk doen. Het eerste jaar van mijn vlindertuin merkte ik dat ik heel veel tijd was met onkruid wieden. Het jaar erop, met de no-dig methode, heb ik minder onkruid en kan ik dus meer genieten van mijn tuin. Volgens de permacultuur-goeroe Charles Dowding leidt niet spitten tot een grotere oogst en gezondere planten in mijn geval dus rijkere bloei. Er wordt ook beweert dat door het actieve bodemleven de tuin resistenter lijkt tegen ziektes.
De woelwork
Soms is het toch wel fijn om de grond wat luchtiger te maken, dan is een woelwork wel erg handig om te gebruiken. Je spit de grond dan niet om, maar je maakt de grond luchtiger. De woelvork wordt ook wel Grelinette genoemd. Het is een vork met lange tanden en twee handvatten. Je kunt hiermee de grond losmaken en beluchten, zonder te spitten. Het werkt sneller en het is minder tijd- en arbeidsintensief. Je krijgt hiermee een natuurlijke bodemstructuur of behoudt hem. Tevens verbetert dit ook drainage en wortelgroei. Je kunt met de woelvork ervoor zorgen dat zaden dieper in de grond komen te groeien en een betere wortelstructuur krijgen. Bijkomend voordeel van het gebruiken van de woelvork is waterinfiltratie. Water zakt beter weg na een flinke regenbui zonder teveel plassen in de tuin.
Een woelvork gebruik je als de grond niet te droog en niet te nat is. Hij is ideaal voor het voorbereiden van de moestuin in het voorjaar.
Deze blog hoort bij mijn serie blogs over tuin(ieren).
Ken jij de no-dig methode ook? Laat je het me weten in een reactie hieronder? Ik ben benieuwd!
